مدیرعامل شرکت بهسازان ملت، با انتقاد از هزینه‌های سنگین تأمین تجهیزات سخت‌افزاری در صنعت بانکی، بر ضرورت شفاف‌سازی درباره قیمت‌گذاری، فرآیند مناقصه و نقش واسطه‌ها در تأمین تجهیزاتی مانند مین‌فریم، سرور، تجهیزات شبکه، خودپرداز و پایانه‌های فروش تأکید کرد؛ موضوعی که با طرح ارقامی در محدوده ۱۸ همت برای خرید تجهیزات، پرسش‌هایی جدی درباره مبنای محاسبه قیمت تمام‌شده ایجاد می‌کند.
به گزارش اقتصاد مدرن – مهندس محمد صادقی، مدیرعامل شرکت بهسازان ملت، در میزگرد «بانک ها چقدر برای بحران بعدی آماده اند» با اشاره به ساختار بازار سخت‌افزار بانکی، معتقد است بررسی هزینه‌های تأمین تجهیزات در این صنعت نباید صرفاً به قیمت نهایی قرارداد محدود شود؛ بلکه باید زنجیره تأمین، نحوه برگزاری مناقصه، هزینه‌های واسطه‌گری و تناسب قیمت خرید با ارزش واقعی تجهیزات نیز مورد توجه قرار گیرد.
صادقی با اشاره به اینکه بازار سخت‌افزار بانکی، از مین‌فریم و سرور گرفته تا تجهیزات شبکه، خودپرداز و پایانه‌های فروش، تحت تأثیر بازیگران قدرتمندی قرار دارد، بر ضرورت بررسی دقیق سازوکارهای حاکم بر این بازار تأکید کرد.
به گفته مدیرعامل بهسازان ملت، در برخی مقایسه‌های مطرح‌شده، قیمت تجهیزات در بازارهای جهانی، حتی با احتساب نرخ بالای ارز، فاصله قابل‌توجهی با ارقام مورد اشاره در معاملات داخلی دارد؛ به‌گونه‌ای که در مواردی قیمت‌های جهانی در محدوده یک‌پنجم تا یک‌سوم ارقام مطرح‌شده عنوان می‌شود. با این حال، ارزیابی قطعی این اختلاف مستلزم مقایسه تجهیزات هم‌مشخصات و لحاظ کردن شرایط تأمین، حمل، خدمات و پشتیبانی است.
تجهیزات دست‌دوم و پایان پشتیبانی؛ دو مسئله متفاوت
یکی از محورهای مهم این بحث، تأمین تجهیزاتی است که علاوه بر دست‌دوم بودن، ممکن است دوره پشتیبانی رسمی سازنده از آن‌ها نیز به پایان رسیده باشد؛ وضعیتی که در اصطلاح فنی با عنوان End of Support شناخته می‌شود.
در چنین شرایطی، ارزیابی اقتصادی خرید صرفاً بر اساس قیمت اولیه کافی نیست. دسترسی به قطعات یدکی، امکان تعمیر، تأمین خدمات تخصصی، ریسک توقف سرویس‌های بانکی و هزینه نگهداری در سال‌های آینده، از جمله عواملی هستند که باید در محاسبه هزینه واقعی این تجهیزات لحاظ شوند.
از این منظر، پرسش اساسی آن است که آیا قیمت پرداخت‌شده برای تجهیزات دست‌دوم و فاقد پشتیبانی رسمی، با سطح ریسک فنی و اقتصادی آن‌ها تناسب دارد یا خیر.
مناقصه و واسطه‌ها؛ قیمت نهایی چگونه شکل می‌گیرد؟
صادقی با طرح پرسش‌هایی درباره نحوه تأمین تجهیزات و شکل‌گیری قیمت نهایی، بر اهمیت بررسی فرآیند مناقصه، زنجیره واسطه‌ها و هزینه‌های جانبی تأکید کرد.
در این چارچوب، مشخص شدن مسیر تأمین تجهیزات از بازار اولیه تا تحویل به خریدار نهایی، مدت‌زمان نگهداری در انبار، هزینه‌های حمل‌ونقل و سایر هزینه‌های مرتبط می‌تواند به روشن شدن اجزای قیمت تمام‌شده کمک کند.
طرح ارقام سنگین، از جمله رقم ۱۸ همت، ضرورت بررسی اسناد قرارداد، مشخصات فنی تجهیزات و مبانی قیمت‌گذاری را دوچندان می‌کند. با این حال، بدون دسترسی به اسناد مربوطه نمی‌توان درباره میزان اختلاف قیمت یا وجود تخلف در فرآیند تأمین قضاوت قطعی کرد.
بازار سخت‌افزار بانکی؛ فراتر از مین‌فریم
مدیرعامل بهسازان ملت با اشاره به گستردگی بازار تجهیزات سخت‌افزاری بانکی، مسئله را محدود به مین‌فریم ندانست و تجهیزات خودپرداز، پایانه‌های فروش، سرورها و زیرساخت‌های شبکه را نیز بخشی از این بازار عنوان کرد.
در این بازار، شناخت ساختار تأمین، نحوه شکل‌گیری قیمت‌ها و نقش بازیگران اصلی می‌تواند در تحلیل هزینه‌های زیرساختی بانکها اهمیت داشته باشد؛ به‌ویژه آنکه تصمیم‌گیری درباره خرید تجهیزات، مستقیماً با پایداری خدمات بانکی، امنیت عملیاتی و هزینه‌های بلندمدت نگهداری ارتباط دارد.
در نهایت، شفاف‌سازی درباره مشخصات تجهیزات خریداری‌شده، وضعیت پشتیبانی سازنده، قیمت‌های مرجع جهانی، جزئیات مناقصه و سهم هزینه‌های واسطه‌گری، می‌تواند مبنایی برای ارزیابی دقیق‌تر اقتصادی بودن قراردادهای تأمین سخت‌افزار بانکی فراهم کند؛ موضوعی که با توجه به ابعاد مالی این معاملات، نیازمند پاسخ‌های مستند و قابل راستی‌آزمایی است.
زهرا نادری
دیدگاه‌ها (۰)